Sander en de Achmea lobby

Opnieuw is er sprake van een opzienbarende ontwikkeling in de plannen van minister Dekker. De minister heeft vandaag een brief aan de Tweede Kamer gestuurd waarin hij meedeelt dat de Raad van Rechtsbijstand, op initiatief van Achmea, met LegalGuard een pilot begint. Dat lijkt op het eerste gezicht een onschuldig zinnetje van de minister, maar dat is het allerminst. Bij vluchtig lezen wekt de brief wellicht de indruk dat de Raad van Rechtsbijstand een pilot begint, maar dat lijkt misleidend. Het is niet zozeer dat de Raad voor Rechtsbijstand die een pilot begint, maar LegalGuard die een pilot begint. De Raad voor Rechtsbijstand faciliteert slechts deze pilot.

LegalGuard is een handelsnaam van Achmea Services B.V., een dochteronderneming van Achmea B.V. Stichting Achmea Rechtsbijstand maakt eveneens onderdeel uit van het Achmea concern. LegalGuard is dus gewoon een commerciële onderneming. De website van LegalGuard lijkt van zeer recente datum en richt specifiek op consumentenrechtelijke geschillen. Dat kan haast geen toeval zijn. Dat klemt te meer omdat de minister ook schrijft dat de pilot op initiatief van Achmea plaatsvindt. Dat is toch opzienbarend, niet waar? Een commerciële onderneming die onderdeel uitmaakt van een concern dat zich ook toelegt op rechtsbijstandverlening mag een pilot doen met gebruikmaking van publieke middelen althans in samenwerking met een zelfstandig bestuursorgaan. Het ligt voor de hand dat Achmea er een commercieel belang bij heeft om de pilot te initiëren. Dat roept dan ook de vraag op in hoeverre de minister zich niet voor het karretje laat spannen door Achmea. Bovendien valt niet uit te sluiten dat met deze constructie sprake kan zijn van een vorm van concurrentievervalsing. Advocaten zijn niet direct betrokken bij de pilot, terwijl, zo blijkt uit de brief van de minister, de uitkomsten van de pilot wel betrokken worden bij het inrichten van de rechtshulppakketten. Daarin ligt ook gelijk vermoedelijk het grotere belang van Achmea; zij wil ongetwijfeld een regierol vervullen in de rechtshulppakketten. Door aan het begin van die ontwikkeling te staan, ervaring op te doen en wellicht zelfs toegang te hebben tot informatie van de Raad voor Rechtsbijstand, verschaft Achmea zich een voorrangspositie. Dat geeft waarschijnlijk een dusdanige voorsprong dat advocaten het nakijken hebben. Dat maakt de keuze van de minister opzienbarend.

Met deze brief bevestigt de minister in feite ook dat zijn werkbezoek aan Achmea van vorig jaar, en het door de minister daarvan gemaakte filmpje, niet toevallig zijn. Het lijkt er sterk op dat sprake is van een vooropgezet plan. Daarbij is het niet van belang of het initiatief is uitgegaan van de minister of van Achmea; duidelijk is wel dat Achmea, bij de ontwikkelingen van de plannen van de minister, een belangrijk onderdeel uitmaakt. Dat verklaart hoogst waarschijnlijk ook waarom de minister niet bereid is om in het huidige stelsel dusdanige aanpassingen te doen waardoor pro deo advocaten fatsoenlijk worden betaald. Deze minister heeft vermoedelijk een deal met Achmea. Achmea wil ook eten uit de ruif van de Raad voor Rechtsbijstand. Op basis van het huidige stelsel is dat niet mogelijk, zodat het niet anders kan dan dat het stelsel grondig moet worden gewijzigd. De rechtshulppakketten worden waarschijnlijk groot ingekocht door Achmea, wellicht zelfs LegalGuard. Op dit moment is LegalGuard een verlieslatende vennootschap, maar het is niet denkbeeldig dat met de inrichting van rechtshulppakketten LegalGuard daarvan kan profiteren. Daarmee is misschien zelfs wel een businessmodel te ontwikkelen dat mede wordt gefaciliteerd door de Raad voor Rechtsbijstand.

Dat vermoeden wordt versterkt door het feit dat de minister uiterst vaag is over de inhoud van de pilot. Duidelijk is dat er 750 consumentrechtelijke geschillen onderdeel van de pilot uitmaken. Hoe de minister dat precies bedoelt, is niet duidelijk. Echter, het ligt voor de hand dat de Raad voor Rechtsbijstand voor 750 zaken vergoedingen betaalt aan LegalGuard ter uitvoering van de pilot. Wellicht dat de Raad voor Rechtsbijstand 750 zaken doorverwijst naar LegalGuard. Als dat het geval zal zijn, komt het er in feite op neer dat een niet-advocaat, zijnde een commerciële vennootschap, publieke middelen ontvangt ten koste van de advocatuur. De minister heeft namelijk meerdere malen duidelijk gemaakt dat er geen extra financiële middelen beschikbaar worden gesteld, zodat ook de pilot betaald moet worden uit het beschikbare budget dat bedoeld is om pro deo zaken mee te vergoeden aan advocaten.

Bovendien is de omschrijving van de pilot in de brief van de minister uiterst summier en ook vreemd. Het is vreemd omdat de pilot tot doel heeft om ervaringen op te doen met verschillende wijzen waarop problemen van rechtzoekenden kunnen worden opgelost. Welke verschillende wijzen onderdeel uitmaken van de pilot zegt de minister er niet bij, maar de woordkeuze doet sterk herinneren aan het promofilmpje van de minister over zijn werkbezoek aan Achmea. Tijdens dat werkbezoek, zo blijkt uit de film van de minister, ging Achmea er prat op dat zij bij juridische geschillen veel breder kijkt dan alleen een juridische oplossing. Woorden van gelijke strekking lijkt de minister ook regelmatig te gebruiken bij de verdediging van zijn plannen. Het wekt haast de indruk dat de plannen van de minister zijn geschreven door Achmea. Daarvoor is steun te vinden in de uitspraken van de directeur van stichting Achmea Rechtsbijstand. In het promotiefilmpje van de minister vertelt de directeur dat Achmea  “zo vroeg mogelijk in een geschil voor een oplossing moet gaan. Op dat moment kun je nog dejuridiseren, deëscaleren, en je komt met een snelle oplossing.” Dit idee ligt ook ten grondslag aan de plannen van de minister, terwijl de teneur van de pilot daarop ook neerkomt. Het roept de vraag op wat de precieze bedoeling van de minister is met deze pilot. Als het werkelijk zo is dat de bedoeling is dat ervaring zou moeten worden opgedaan met verschillende vormen van geschilbeslechting waarom worden advocaten daarbij niet direct betrokken? Waarom neemt niet de minister het initiatief tot de pilot maar juist Achmea? Dat is toch raar? De minister wil een stelselwijziging doorvoeren, omdat het huidige stelsel niet meer voldoet, maar bij de ontwikkelingen van de plannen is het Achmea of LegalGuard die het initiatief neemt voor de pilot. Vervolgens weet de minister nu al dat de uitkomsten van de pilot worden gebruikt bij het samenstellen van de rechtshulppakketten. De pilot kan dus niet mislukken. Daarmee wekt de minister minst genomen de indruk met een vooropgezet plan bezig te zijn waarbij Achmea een bepalende rol speelt. Dat kan toch in redelijkheid geen goede basis zijn voor een ingrijpende stelselwijziging zoals de minister voor ogen heeft. Het is werkelijk te hopen dat Tweede Kamerleden dit niet ongemerkt voorbij laten gaan, maar de minister hierop kritisch  bevragen, zodat oneigenlijke motieven en belangen geen onderdeel uitmaken van de plannen van de minister.

 

Reacties

Van deze pilot weet ik te weinig om er wat van te vinden en dat geldt ook mij onbekende initiatieven van de Orde die bijdragen aan het betaalbaar houden van de gefinancierde rechtsbijstand. Wel weet ik dat veel advocaten het moeten doen van toevoegingen en dat het modale inkomen geen ruimte laat voor marmer en hoogpolig tapijt. Dan vraag ik, jurist die zo’n 7 jaar ervaring heeft als advocaat (eerst MKB, toen Asiel en nu in dienstbetrekking bij een zorgaanbieder) en tussendoor 16 als rechtsbijstandjurist bij Achmea, mij af hoe de Orde steeds achter de feiten aan lijkt te lopen. Mijn idee is dat wie geen deel wil zijn van de oplossing, waar het in de media op lijkt met wanhoopskreten over de rechtsorde en een schreeuw om meer geld, de oplossing krijgt aangereikt. Mijn gedachten gaan dan richting het Duitse Rechtsanwaltsvergütungsgesetz (RVG). Een advocatendeclaratie blijft daarbij, afhankelijk van een complex van factoren, binnen een bepaalde bandbreedte waar van te leven valt. Die voorspelbaarheid maakt dat actuarissen er mee uit de voeten kunnen en een rechtsbijstandverzekeraar in Duitsland een echte schadeverzekering aanbiedt (geen juristen of advocaten in loondienst heeft. Wat dunkt u?

Reactie toevoegen

Filtered HTML

  • E-mail- en internetadressen worden automatisch aanklikbaar.
  • Toegelaten HTML-tags: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.

Plain text

  • Geen HTML toegestaan.
  • E-mail- en internetadressen worden automatisch aanklikbaar.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
CAPTCHA
Deze vraag is om te controleren dat u een mens bent, om geautomatiseerde invoer (spam) te voorkomen.
Fill in the blank.