Simplenews subscription

E-mailadres van de abonnee.
Stay informed - subscribe to our newsletter.

Page Notifications

Subscribe to: Kaag-greep

Gisteren debatteerde de Tweede Kamer over de vastgelopen formatiebesprekingen en het voornemen om Remkes te benoemen als nieuwe informateur die moet onderzoeken of een minderheidskabinet met VVD, D66 en CDA mogelijk is. De inmiddels maandenlange formatie sleept zich in een oneindig traag tempo voort. Waar de meerderheid van de Tweede Kamer in het voorjaar nog inzette op een kabinetsformatie langs de lijnen van de inhoud, blijkt zelfs dat uitgangspunt voor meerdere uitleg vatbaar. Uit alles lijkt een beeld te komen dat niet zozeer de inhoud een struikelblok is, maar vooral de persoonlijke en partijpolitieke verhoudingen tot blokkades en verstoringen van het formatieproces leiden.

Diplomatie
Daarbij speelt de rol en positie van D66 en vooral haar partijleidster, Kaag, een bijzondere rol in het formatieproces. Kaag heeft haar sporen verdiend in de diplomatie en het lijkt erop dat zij haar ervaring als diplomate nu inzet bij de formatiebesprekingen en in het politieke debat in de Tweede Kamer. Door als politica diplomatie te bedrijven in een politiek krachtenveld ontstaat er een Babylonische spraakverwarring. Waar politici hun belang behartigen door het maken van keuzes, soms scherpe keuzes, en die keuzes met verve te verdedigen, kenmerkt zich diplomatie veel meer door voorzichtigheid en omzichtigheid; het belang wordt tactisch verdedigd en om het belang veilig te stellen, is het vaak verstandig meerdere opties achter de hand te hebben. Waar een politicus van zijn hart geen moordkuil maakt, wil de diplomaat zich liever niet in de kaart laten kijken. Waar de politicus direct uit is op resultaat, heeft de diplomaat het geduld om het doel te realiseren.

Ontregelen
Deze twee verschillende benaderingen lijken het formatieproces, maar ook het debat over de formatie te ontregelen. Door enerzijds vast te houden aan haar eigen uitgangspunt, een zo progressief mogelijk kabinet en anderzijds de opties om dat doel te bereiken zoveel mogelijk open te houden, ontstaat veel onduidelijkheid. Dat werd zichtbaar in de manier waarop Kaag de motie van de VVD om Remkes te benoemen tot informateur die een minderheidskabinet moet onderzoeken, uitlegde. Kaag verklaarde de conclusies en aanbevelingen van de vorige informateur, mevrouw Hamer, te onderschrijven, maar hield tegelijk de mogelijkheid open dat zij toch het gesprek zou aangaan met Remkes over een meerderheidskabinet, desnoods met zes partijen. Op de vraag of dan niet in feite het formatieproces weer van voren af aan begint, bleven de antwoorden daarop ontwijkend en vaag. Uit zowel haar JH School-lezing als haar optreden in het debat rijst een beeld dat Kaag nog steeds inzet op een links-progressief kabinet. Ondanks het feit dat mevrouw Hamer na maanden concludeert dat opties voor een meerderheidskabinet niet haalbaar blijken, omdat daarvoor het draagvlak ontbreekt, de formerende partijen die conclusie delen evenals de meerderheid van de Tweede Kamer, lijkt D66 onder aanvoering van Kaag haar doel nog steeds niet te hebben bijgesteld.

Kaag-greep
Daarmee houdt Kaag in feite de kabinetsformatie in haar greep. Deze Kaag-greep is schadelijk voor het formatieproces, maar schiet haar doel vermoedelijk ook voorbij. Waar in de politiek keuzes moeten worden gemaakt, lijkt Kaag ervoor te kiezen die keuzes steeds vooruit te schuiven door vast te houden aan haar kabinetsvoorkeur met GroenLinks en PvdA. Door telkens die optie te laten terugkeren in het gesprek, wordt het constructieve gesprek om tot een oplossing te komen gefrustreerd. Het valt niet uit te sluiten dat de felle kritiek op Mark Rutte bedoeld is om de positie van Rutte in het formatieproces verder te verzwakken. Wellicht dat het onderdeel van de strategie is om Kaag haar doel te realiseren dat er alsnog een links-progressief kabinet wordt gevormd. Gelet op de tijd die inmiddels verstreken is sinds de laatstgehouden verkiezingen, dringt zich zo langzamerhand de vraag op  of in hoeverre het landsbelang gediend is met deze inzet van Kaag. Op een gegeven moment zal de realiteit onder ogen moeten worden gezien door Kaag dat haar ideale kabinet niet realiseerbaar is. Er is - gelet op het landsbelang - geen tijd te verliezen met het vormen van een regering. Er zal politieke daadkracht moeten worden getoond in plaats van de weg van de diplomatie te vervolgen. Dat duurt te lang, lijkt ook te veel gericht op het najagen van eigenbelang en is, gelet op de politieke verhoudingen, weinig realistisch. Zo lang Kaag daarvan niet te overtuigen is, houdt zij de formatie in haar greep. Dat is schadelijk voor het aanzien van de politiek en staat broodnodige hervormingen op tal van belangrijke dossiers ernstig in de weg. Hopelijk dat Remkes in staat is zich aan deze Kaag-greep te ontworstelen. 

 

Reactie toevoegen

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.

Filtered HTML

  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.