Verschillende verhoudingen

Het zal niet vaak gebeuren dat er geblogd wordt over een classisvergadering. Toch moet het kunnen want is het een openbare vergadering die toegankelijk is voor iedereen. Iedere keer valt op dat deze classisvergaderingen best inspannend zijn. Je zou denken dat het een gemoedelijke bijeenkomst is, omdat er allemaal mannen zijn - geen vrouwen want die hebben binnen de Christelijke Gereformeerde Kerken geen regeerambt - die geloven in dezelfde Heer. Dat zou verbroedering in de hand moeten werken, maar dat gevoel van echte lotsverbondenheid is niet onmiddellijk tastbaar. Dat is verdrietig om te constateren, maar ook nuttig om daaraan aandacht te besteden. Voor alle duidelijkheid, het is niet zo dat er perse sprake is van een onaangename sfeer, maar het lijkt te ontbreken aan lotsverbondenheid omdat de opvattingen en beleving hoe die ene Heer gediend zou moeten worden totaal verschillend lijkt te worden opgevat.

Treffend voorbeeld daarvan betrof een emotionele bijdrage van één van de afgevaardigden die er de aandacht op vestigde dat niet eerst de verschillen ter tafel horen te komen, maar de erkenning dat alle afgevaardigden van de kerken één en dezelfde Heer volgen en door de Heer zijn aanvaard. Die erkenning zou in de gesprekken voorop moeten staan; de erkenning dat voor eenieder geldt dat Jezus in het middelpunt van het kerk-zijn staat. Daarna volgen de andere zaken. Andere afgevaardigden reageerden hierop, waarbij één van de afgevaardigden te berde bracht dat als het alleen maar om Jezus zou gaan, de Christelijke Gereformeerde Kerken zichzelf wel zouden kunnen opheffen, want dat geloven Rooms Katholieken en PKN’ers ook. Dat is nogal een schokkende uitspraak. Immers, daarmee wordt impliciet ontkent dat de ultieme basis van kerk-zijn het geloof in Jezus als Heer is. Het lijkt daarmee een onmiddellijke miskenning van Jezus woorden dat waar twee of drie in Zijn naam bijeen zijn, Hij in hun midden is. Dat geldt kennelijk niet zonder meer binnen de Christelijke Gereformeerde Kerken. Daar gelden kennelijk bijkomende voorwaarden. Die voorwaarden betreffen geloof in Jezus op basis van de gereformeerde theologie, op basis van het gereformeerd belijden en de van toepassing zijnde kerkorde en geldende kerkelijke besluiten. Volgens dezelfde afgevaardigde hoeft er geen discussie te zijn over de vraag of kerken zich binnen de classis aanvaard weten als gelijkwaardige kerken, omdat die erkenning besloten ligt in de aanvaarding van de geloofsbrieven die de afgevaardigden bij de classis indienen. Deze afgevaardigde ervoer het juist als schokkend dat, nu de geloofsbrieven zijn aanvaard, desondanks een afgevaardigde eraan twijfelde of hij wel werd aanvaard en daarom op de classis onvoldoende veiligheid ervoer. Bovendien betoogde deze afgevaardigde dat het allemaal erg ingewikkeld werd wanneer in het gesprek ook allerlei andere zaken aan de orde komen dan de inhoud, zoals emoties. Dat zou tot onnodige verwarring leiden, omdat de zaak waarover de classis sprak, duidelijk was op grond van synodale besluitvorming, die plaats had gevonden op basis van gereformeerde hermeneutiek en op basis van het gereformeerde belijden.

Wanneer je deze argumentatie op je laat inwerken dan is het ook begrijpelijk dat tussen de afgevaardigden lotsverbondenheid ontbreekt. Het probleem is dat de ene afgevaardigde een emotioneel-relationele verhouding heeft met Jezus, terwijl de andere afgevaardigde een rationeel-relationele verhouding heeft met Jezus.

In deze beide typen relatie zit een wereld van verschil. Als je je emotioneel-relationeel verhoudt tot Jezus kun je het hebben over dezelfde geloofswaarheden als iemand die zich rationeel-relationeel verhoudt met Jezus, maar toch in gescheiden werelden leven. Als je je met iemand emotioneel-relationeel verhoudt, ben je emotioneel met die ander verbonden. Dan roept die ander per definitie emoties op. In die verbondenheid wordt de verhouding niet bepaald door voorwaarden die verbonden zijn aan de verhouding, maar is er sprake van onvoorwaardelijkheid tot de ander. Als je je met iemand rationeel-relationeel verhoudt, waarbij de voorwaarden de inhoud en de intensiteit van de verhouding bepalen, roept de ander niet per definitie emoties op. Die verhouding is al snel rationeler van aard en wordt ook eerder door de ratio gerechtvaardigd, maar er kan even zo goed sprake zijn van onvoorwaardelijkheid tot de ander.

In het gesprek tussen de afgevaardigden liep hier het inhoudelijke deel van het gesprek stuk. De ene afgevaardigde onderhoudt een emotionele relatie met Jezus en voelt zich daarbij niet geremd of beperkt door voorwaarden hoe die relatie vorm en inhoud krijgt, maar vindt die bevestiging in de ervaring van de ontvangende liefde in die relatie, terwijl de andere afgevaardigde de relatie met Jezus aanvaardt, omdat voldaan is aan de rationele voorwaarden voor de relatie en daarom erop vertrouwt dat hij in een goede relationele verhouding staat tot Jezus. Als het gaat om de erkenning in relatie te staan met dezelfde ene Heer vraagt de ene afgevaardigde aan de andere afgevaardigde te bevestigen dat hij de wederkerige liefde van Jezus ook zo ervaart, terwijl de andere afgevaardigde antwoord dat toch duidelijk is dat hij liefde tot de Heer heeft, omdat hij de geloofsbrieven met handtekening heeft gegeven, kerkelijk handelt, op basis van het gereformeerde belijden en overeenkomstig de besluiten, en de kerkorde van de kerken. Emotioneel-relationeel versus rationeel-relationeel.

Als ik zou moeten kiezen tussen die twee, kies ik voor de eerste optie, emotioneel-relationeel. God heb ik lief, niet omdat ik weet dat ik hem lief mag hebben omdat ik God benader volgens de juiste regels en afspraken, maar eenvoudigweg omdat ik mij aan die persoon toevertrouw. Dat in die emotionele relatie afspraken gelden en omgangsvormen zijn, betekent niet dat dit voorwaarden zijn van de relatie, maar zij zijn een gevolg daarvan.

Als ik de bijbel lees dan lees ik dat de enige basis van mijn relatie met God en de naaste, de liefde is. Geen voorwaardelijke liefde maar onvoorwaardelijke liefde. Vervolgens ontstaan dan ook de omgangsvormen en zelfs afspraken om de relatie goed te houden. Soms veranderen de omgangsvormen en soms de regels en soms allebei, maar nooit zonder het respect en eerbied voor die Ander te verliezen. Naarmate ik mij meer met Hem verbindt, naar die mate groeit mijn bewondering, respect en eerbied voor Hem. Het motiveert om het Hem naar de zin te maken, mijn leven steeds meer op Hem af te stemmen, niet omdat Hij dat zozeer van mij eist, maar omdat Zijn liefde zo overweldigend is dat het niet anders kan. De herkenning en erkenning van anderen die óók in die ene Heer geloven en willen volgen, vindt dan ook allereerst op hartsniveau plaats. Dan wordt het: ‘Jij houdt ook van Jezus en jij ervaart ook zijn liefde en genade, broer, zus, dat heb ik nou ook’. Dan springen de tranen in de ogen van ontroering, blijdschap en geluk dat er anderen zijn die dezelfde emotionele relatie hebben en is er op dat moment sprake van een grote lotsverbondenheid.

Mensen die op verschillende manieren een relatie onderhouden met Jezus lijken moeilijk met elkaar te kunnen communiceren. Tussen die beiden ontstaat eerder vervreemding en wantrouwen; wantrouwen omdat het afgaan op de onvoorwaardelijkheid van liefde nauwelijks enige controleerbare rationaliteit heeft, liefde die juist wordt gevoed door rationaliteit wekt wantrouwen op bij de ander over de onvoorwaardelijkheid van liefde. Het is dan ook de grote vraag hoe verschillen in relatie met en tot Jezus kunnen worden overbrugd, zodat er wederzijdse lotsverbondenheid ontstaat en vreugde omdat iedereen die ene Heer liefheeft en volgt. In het overbruggen van de verschillen in de relatie met Jezus ligt een grote uitdaging voor de kerken binnen de classis.

Reactie toevoegen

Filtered HTML

  • E-mail- en internetadressen worden automatisch aanklikbaar.
  • Toegelaten HTML-tags: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.

Plain text

  • Geen HTML toegestaan.
  • E-mail- en internetadressen worden automatisch aanklikbaar.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
CAPTCHA
Deze vraag is om te controleren dat u een mens bent, om geautomatiseerde invoer (spam) te voorkomen.
Fill in the blank.