Gemiste kans

Eindelijk heeft de Nederlandse Orde van Advocaten gereageerd op de pilot van de Raad voor Rechtsbijstand met LegalGuard. De reactie is eigenlijk best wel teleurstellend. De reactie van Orde lijkt te getuigen van een soort berusting in het feit dat deze pilot van start is gegaan. Uit de woorden van de tekst van reactie lijkt de volgen dat de Orde er niet blij mee is, maar geen mogelijkheden heeft om zich ertegen te verzetten. Dat zij ongelukkig is met de situatie blijkt uit het feit dat zij voor de pilot geen bestuurlijke verantwoordelijkheid wil nemen, maar toch ook niet helemaal buitenspel wil staan dus toch maar een waarnemer bij de klankbordgroep positioneert. 

Uit de reactie valt op te maken dat de Orde niet betrokken is bij de opzet van de pilot, maar dat zij pas kort voor de start gevraagd zou zijn op bestuurlijk niveau mee te doen. Het is terecht dat de Orde dat geweigerd heeft; ergens verantwoordelijk voor worden zonder invloed te hebben op de opzet, inrichting en vormgeving van een pilot is onverantwoord. Echter, het is toch ook serieus te hopen dat de Orde niet alleen voor de eer heeft bedankt omdat zij te laat bij de pilot is betrokken, maar dat daaraan ook inhoudelijke argumenten ten grondslag liggen. Dat wordt niet duidelijk uit de reactie wat jammer is. Als louter formele bezwaren redenen zijn geweest voor de Orde om geen bijdrage aan de pilot te leveren op bestuurlijk niveau, zou daarmee de indruk kunnen worden gewekt dat zij louter op formele gronden bezwaren heeft tegen de pilot doch niet op inhoudelijke gronden. Dat zou raar zijn en zelfs zorgwekkend, omdat vanuit de advocatuur toch op niet mis te verstane wijze inhoudelijke kritiek is geleverd op deze pilot. De Orde laat zich daarover echter in haar reactie niet uit, zodat ook niet duidelijk wordt of en in hoeverre zij de kritiek vanuit de beroepsgroep onderschrijft. 

De reactie wekt daarmee en daardoor ook enigszins de indruk dat de Orde zich niet inhoudelijk over de pilot durft of wil uitspreken wat bijvoorbeeld ook blijkt uit het feit dat zij zich op het standpunt stelt dat de Raad voor Rechtsbijstand een bevoegdheid zou hebben om een dergelijke pilot te doen. Daarbij verwijst de Orde zelf naar artikel 39 Besluit vergoedingen Rechtsbijstand. Echter, artikel 39 van dat besluit lijkt helemaal niet de grondslag voor een dergelijke pilot te bieden. Dat roept de vraag op of de Orde zelf onderzoek gedaan heeft naar de rechtmatigheid van de pilot of dat zij klakkeloos het kennelijke standpunt van de Raad voor Rechtsbijstand heeft overgenomen. Dit laatste is aannemelijk omdat bij lezing van artikel 39 het lijkt te gaan om de bevoegdheid van de Raad voor Rechtsbijstand om afwijkende vergoedingen  vast te stellen voor rechtsbijstandverleners.  Voor zover bekend zijn rechtsbijstandverleners waarover wordt gesproken, in de zin van de wet op de Rechtsbijstand, advocaten, medewerkers van Juridische Loketten of een notaris. Zonder toelichting, die ontbreekt, valt dan ook niet in te zien hoe op grond van deze bepaling een grondslag bestaat voor een pilot met LegalGuard, die zelfs geen rechtsbijstandverzekeraar of iets dergelijks is. Daarom is het  des te verbazender dat de Orde zich in haar reactie baseert op voornoemde artikel en zich vervolgens neerlegt bij het feit dat de Raad voor Rechtsbijstand deze pilot doet. Voor zover na te gaan biedt noch de wet op de Rechtsbijstand noch het besluit vergoedingen Rechtsbijstand zelfstandige grond voor de Raad voor Rechtsbijstand een dergelijke pilot te organiseren. Het moet er dan ook voor gehouden worden dat de Raad voor Rechtsbijstand zonder wettelijke grondslag deze pilot organiseert. Zij verschaft zich kennelijk een bevoegdheid op basis van haar beleidsplan 2019 waarin zij zichzelf benoemd tot kwartiermaker van de stelselwijziging die minister Dekker wil realiseren. Daarmee lijkt de Raad voor Rechtsbijstand echter vooruit te lopen op een stelselwijziging die nog onderwerp is van politiek debat. 

Daarmee is de reactie van Orde dan ook een ongelukkige reactie, want zij is niet eenduidig en niet zonder meer juist, terwijl bovendien iedere inhoudelijke reactie in feite is uitgebleven. Dat laat advocaten en rechtzoekenden in onzekerheid over de vraag wat de Orde zelf vindt van het doel, de opzet en betrokken partijen bij deze doelgroep. Het wordt er ook niet duidelijker op doordat de reactie er vervolgens wel melding van maakt een beleidsadviseur als waarnemer in te zetten bij de klankbordgroep van de pilot. Waarom daarvoor wordt gekozen en wat dit zegt over de houding van Orde ten aanzien van deze pilot wordt daarmee niet duidelijk; het lijkt er haast een beetje op dat de Orde het niet eens is met deze pilot maar er bang voor is zich daarover echt uit te spreken om te voorkomen definitief buitenspel te worden gezet door de Raad voor Rechtsbijstand. Als dat vermoeden niet juist blijkt te zijn, is de vraag waarom de Orde geen bestuurlijke verantwoordelijkheid wil voor de pilot, ook niet echt deelneemt aan de klankbordgroep, maar wel een waarnemer in stelling brengt.

Hierom is de reactie dus teleurstellend omdat advocaten en rechtzoekenden er belang bij hebben dat de Orde opkomt voor hun belangen door zich klip en klaar uit te spreken tegen de pilot en daarbij uit te leggen wat de inhoudelijke bezwaren zijn tegen deze pilot. Die kritiek ontbreekt nu zodat er weliswaar iets gezegd wordt over de pilot, maar meer in de zin dat zij duidelijk maakt dat en op welke wijze zij bij de pilot toch betrokken is. Het zou toch voor de hand hebben gelegen,  nu vanuit de beroepsgroep felle kritiek is op de plannen van minister Dekker en de pilot door de Raad van Rechtsbijstand, nota bene op initiatief van Achmea, dat zij in krachtige bewoordingen afstand zou nemen van deze pilot. Op LegalGuard is serieuze kritiek te leveren en over de opzet van de pilot eveneens net zo als er stevige kritiek is te geven op de juridische grondslag van de pilot. Met de reactie van de Orde blijft dit allemaal buiten beeld wat jammer is, omdat met een duidelijke en goed onderbouwde reactie van de Orde politici de ogen had kunnen openen wat zich afspeelt als het gaat om gefinancierde rechtsbijstand. In feite is de reactie van de Orde helaas een gemiste kans.
  

Reactie toevoegen

Filtered HTML

  • E-mail- en internetadressen worden automatisch aanklikbaar.
  • Toegelaten HTML-tags: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.

Plain text

  • Geen HTML toegestaan.
  • E-mail- en internetadressen worden automatisch aanklikbaar.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
CAPTCHA
Deze vraag is om te controleren dat u een mens bent, om geautomatiseerde invoer (spam) te voorkomen.
Fill in the blank.